خبرخوان

ارسال کردن نوشته وبلاگ با برچسب 'تجهیزات آتش نشانی'

آشنایی با انواع روش های خاموش کردن آتش و بررسی انواع خاموش کننده ها

طبقه بندی انواع آتش

این طبقه بندی در کشورهای مختلف متفاوت می باشد ولی در تعریف و ماهیت نوع آتش تفاوتی ندارد.

بطور کلی آتش ها را به پنج طبقه A،B،C،D،E به شرح زیر تقسیم می کنند:

طبقه A

آتش هایی هستند که در اثر سوختن عموم مواد قابل اشتعال که پس از سوختن از خود خاکستر به جای می گذارند، به وجود می آیند یا آتش جامدات و یا آتش های درون (مغزی) سوز مانند آتش هایی که عامل آن ها موادی از قبیل کاغذ، چوب، پارچه و حتی لاستیک و پلاستیک و نظایر آن باشد.

طبقه B

آتش هایی هستند که از سوختن مایعات قابل اشتعال به وجود می آیند و پس از سوختن از خود خاکستر به جای نمی گذارند یا آتش مایعات و یا آتش های سطحی سوز مانند آتش های که از سوختن فرآورده های (بنزین –نفت – گازوئیل ) الکل ها –آلائیدها و نظایر آن ها به وجود می آیند.

آتش سوزی

طبقه C

آتش هایی که از سوختن گاز های قابل اشتعال به وجود می آیند مانند گاز طبیعی، استیلن و...

البته باید توجه کرد که آتش سوزی گازها را در بعضی از کشورها و استاندارد ها به عنوان یک طبقه جداگانه در نظر نمی گیرند. آنچه مهم است این است که وقتی گازی در هوا منتشر شد، هیچ گونه وسیله ای جهت کنترل و جلوگیری از سوختن آن وجود ندارد، ولی هنگامی که گازی در مخزنی باشد، اگر آتش سوزی رخ دهد به وسیله عملیات سد کردن و خنک کردن آن هم در مراحل اولیه و قبل از آن که مخزن گاز داغ شده و یا تغییر فرم دهد،ممکن است تحت کنترل درآید، چون در آتش سوزی گازها خطر انفجار بیشتر است، لذا مسئله پیشگیری از بروز آتش سوزی به مراتب مهمتر از مبارزه با آن می باشد.

در بعضی از موارد خطر خاموش کردن آتش گازها خیلی بیشتر از آنست که آتش سوزی ادامه یابد.

طبقه D

آتش هایی هستند که از سوختن فلزات قابل اشتعال به وجود می آیند مانند سدیم، پتاسیم منیزیم، آلومینیم و غیره ……….

طبقه E

آتش هایی هستند که ناشی از الکتریسیته می باشند، مانند آتش سوزی در وسایل برقی یا دستگاه های مولد برق حرارتی مانند دینام موتور - ژنراتور و...

روش های خاموش کردن آتش در محیط کار

روش های خاموش کردن آتش در محیط کار

۱-سرد کردن (از بین بردن گرما)

همانطوری که قبلا ذکر گردید از تجمع عوامل آتش در یک جا آتش سوزی به وقوع می پیوندد حال اگر یکی از عوامل سه گانه مهار گردند، آتش سوزی مهار می گردد.

روش سرد کردن در حقیقت از بین بردن ضلع حرارت می باشد، همانطوری که ذکر گردیده اشتعال در یک درجه حرارت بخصوص شروع به سوختن می نماید، حال اگر بوسیله سرد کردن درجه حرارت یک ماده قابل اشتعال را پائین آوریم، یکی از ضلع های مثلث آتش را از بین برده و در نتیجه آتش خاموش می شود.

باید توجه کرد که سرد کردن بعد از این که درجه حرارت جسم به پائین نقطه اشتعال رسید جهت این که دوباره مشتعل نشود باید ادامه پیدا کند سرد کردن به طرق مختلف صورت می گیرد که ساده ترین وارزان ترین آن استفاده از آب می باشد ولی باید توجه کرد که هر نوع آتشی را مجاز به استفاده از آب نیستیم.

۲- خفه کردن (قطع اکسیژن)

بعضی از آتش ها با سرد کردن قابل مهار نیستند، یعنی از بین بردن ضلع حرارت مؤثر واقع نمی شود، روش خفه کردن، مهار کردن ضلع اکسیژن می باشد که به وسیله ای مانع از رسیدن اکسیژن به جسم قابل اشتعال می گردیم، به این روش خفه کردن می گویند.

در این حالت از کپسول آتشنشانی یا پتوی خیس یا هر وسیله ای دیگری که بتواند راه نفوذ اکسیژن را به محل سوخت ببندد استفاده می شود.

تئوری عمل بدین ترتیب است که یک لایه از مواد کپسول آتشنشانی، به حالت گاز یا پودر، سطح آتش را می پوشاند و مانع رسیدن اکسیژن به کانون حریق و ادامه آتش سوزی می گردد، این مواد آنقدر بر سطح آتش می مانند تا آن که درجه حرارت مواد مشتعل به پائین تر از نقطه اشتعال برسد.

روش های خاموش کردن آتش در محیط کار

۳- سد کردن (قطع سوخت)

اگر به وسیله ای مانع از رسیدن سوخت به کانون اشتعال گردیم، عمل سد کردن را انجام داده ایم، مانند بستن شیر گازی که تولید آتش سوزی کرده است، یا تخلیه مخزنی از مایعات نفتی که سطح آن دچار آتش سوزی گردیده است، یا دور کردن مواد قابل اشتعال از محوطه آتش جهت جلوگیری از توسعه آتش و...

لازم به یاد آوری است که آتش سوزی ها را معمولا با یک یا ترکیبی از چند روش مختلف ذکر شده کنترل و خاموش می کنند.

طریقه خاموش کردن آتش های طبقه بندی شده

طبقه A

بهترین روش جهت اطفاء حریق های این طبقه که از سوختن مواد قابل اشتعال خاکسترزا به وجود می آیند، از بین بردن ضلع حرارت مثلث آتش و استفاده از روش سرد کردن می باشد، که اقتصادی ترین و سریعترین عامل استفاده از آب است. آب درجه جسم محترق را پائین می آورد و به حدی می رساند، که سوختن متوقف می شود.

باید توجه داشت که جریان آب تا خاموشی کامل آتش باید مرتبا جریان داشته و قطع نشود.

طبقه B

بهترین روش جهت اطفاء حریق طبقه B که از احتراق مایعات قابل اشتعال به وجود می آیند از بین بردن ضلع اکسیژن مثلث آتش یعنی خفه کردن می باشد. در این نوع آتش ها از کپسول آتشنشانی پودر و گاز، ئیدروکربورهای هالوژنه، کف ها و سایر روش های خفه کردن مانند استفاده از ماسه و شن و پتو و … می توان استفاده کرد.

کپسول آتش نشانی

طبقه C

بهترین روش جهت خاموش کردن آتش های این طبقه همانطوری که در قسمت های قبل توضیح داده شد، سد کردن می باشد، یعنی جلوگیری کردن از رسیدن گاز قابل اشتعال به کانون حریق، که معمولا جهت انجام این کار شیر مربوط به جریان گاز مورد نظر بایستی بسته شود و یا به هر وسیله ممکن جلوی نشت گاز گرفته شود.

طبقه D

جهت اطفاء حریق فلزات قابل اشتعال از کپسول آتشنشانی مخصوص به خود که بستگی به نوع فلز دارد، استفاده می گردد.

طبقه E

بهترین روش جهت خاموش کردن آتش سوزی های برقی، طریقه قطع اکسیژن مثلث آتش به وسیله خفه کردن می باشد. در این طبقه از آتش سوزی ها آب اصلا قابل استفاده نیست، بهترین نوع کپسول آتشنشانی مورد استفاده کپسول آتشنشانی CO2 می باشد، از کف نمی توان استفاده کرد.

البته از وسائل دیگر خفه کردن مانند شن و ماسه و یا پتوی خشک می توان استفاده کرد.

جهت اطفاء آتش های این طبقه باید قبل از انجام هرگونه اقدام جهت خاموش نمودن حریق، جریان برق قطع شود.

کپسول آتش نشانی

حال به بررسی انواع خاموش کننده می پردازیم:

مواد خاموش کننده آتش

موادی که بعنوان خاموش کننده آتش به کار می روند در 4 دسته قرار می گیرند. بدلیل لزوم سرعت عمل و افزایش پوشش خاموش کننده ها، می توان از دو یا چند عنصر خاموش کننده بطور همزمان استفاده نمود. طبعا هر کدام از مواد یاد شده در اطفاء انواع حریقها دارای مزایا و معایبی می باشند. این گروه شامل گروه های زیر است:

  • مواد سرد کننده آب، CO2
  • مواد خفه کننده (کف -CO2 – خاک – ماسه)
  • مواد رقیق کننده هوا (N2 – CO2)
  • مواد محدود کننده واکنش های زنجیره ای شیمیایی (هالن و پودر های مخصوص)

 

آب

استفاده از آب برای کنترل حریق یکی از ساده ترین و در عین حال موثر ترین روشی است که تمام افراد با آن آشنا می باشند. همان اندازه که استفاده از آب می تواند در خاموش کردن آتش مفید با شد به همان اندازه هم می تواند در استفاده نابجا ایجاد مخاطره و گسترش حریق یا خسارات نماید.

مزایای آب برای خاموش کردن آتش

  • فراوان و ارزان است، خصوصا که برای این منظور تصفیه کامل آن لازم نیست.
  • ویسکوزیته پایین و قابلیت انتقال آسان داشته و در مجاری فلزی، لاستیکی و برزنتی براحتی جاری می شود.
  • دارای ظرفیت گرمایی ویژه بالایی بوده که آن را بصورت یک سرد کننده مطلوب مطرح می کند. ظرفیت گرمایی آب 5 برابر آلومینیوم و 10 برابر روی و مس می باشد. مهمتر از آن اینکه گرمای نهان تبخیر آب بسیار بالا بوده و گرمای زیادی هنگام تبخیر جذب می کند.
  • غیر قابل تجزیه بر اثر حرارت است، حتی در دمای بالا نیز تجزیه نمی شود. بطوری که در 2000 درجه سانتیگراد تنها یک دهم مولکولهایش تجزیه می شوند.
  • توان سرد کنندگی بالایی دارد بطوری که در حجم مساوی، 5/6 برابر سرد کننده تر ازCO2 است. هر لیتر آب می تواند هنگام تبخیر حدود 550 کیلو کالری گرما جذب نماید و هر متر مکعب آب نیز برای افزایش دمایی به اندازه 10 درجه گرمایی حدود 10000 کیلو کالری گرما جذب می کند.

معایب آب برای استفاده در آتش سوزی

  • سنگین وزن است لذا حمل ونقل آن در اطفاء متحرک مشکل است.
  • هادی الکتریسیته است، در محل هایی که جریان برق وجود دارد، خطر برق گرفتگی را افزایش می دهد.
  • آب دارای خطر تخریب است، زمانی که آب تحت فشار پاشیده شود قدرت تخریب بالیی دارد که گاهی کمتر از خود حریق نیست.
  • هنگام اطفاء حریق مواد و محصولات در اثر ترکیب با آب دچار خسارت می گردند. مانند داروها، اثاثیه، کارتن های بسته بندی، رنگ ها و محصولات تولیدی.
  • به خاطر افزایش حجم آب هنگام تبخیر در هنگام پاشیدن به روی مایعات قابل اشتعال مثل نفت یا روغن باعث پرتاب شدن مایعات، انفجار و پاشش آن شده و گسترش حریق را باعث می شود.
  • بدلیل کشش سطحی آب نفوذ آن به داخل تل مواد (تل ذغال سنگ، خاک اره و مانند آن) محدود است.

کف آتش نشانی

کف بصورت محلول تهیه می گردد. کف در هنگام پاشیده شدن توسط سر لوله کف ساز با هوا و آب مخلوط شده و حباب سازی می گردد. کف در هنگام استفاده، با گسترش فراوانی که دارد می تواند روی حریق را پوشانده و مانع رسیدن اکسیژن و صعود گازهای ناشی از حریق می گردد. نکته مهم در استفاده از کف، توسعه خوب آن و پخش شدن روی سطح ماده احتراقی مخصوصا مایعات قابل اشتعال بدلیل سبکی آن می باشد.

پودر های خاموش کننده

استفاده از برخی از مواد شیمیایی که معمولا دارای بنیان کربنات، سولفات یا فسفات می باشند یکی از راه های متداول و ساده برای خاموش کردن آتش از طریق خفه کردن آن است. این ترکیبات براحتی برای اطفاء انواع حریقC،B،A بکار می روند. به همین دلیل در استفاده های عمومی معمولا این ترکیب خاموش کننده توصیه می شود. به این ترکیبات پودر شیمیایی گفته می شود. پودر شیمیایی اگر چه برای حریق دسته A کاربرد دارد ولی بدلایل اقتصادی توصیه نمی گردد مگر اینکه مواد در حال اشتعال پر بها باشند یا استفاده از آب ماهیت آنها را تغییر دهد.

پودر شیمیایی روی حریق پاشیده شده و باعث پوشاندن آتش و جلوگیری از رسیدن اکسیژن می گردد. پودر ها در حرارت بالای 60 درجه سانتیگراد پایداری خوبی ندارند و امکان چسبندگی آنها در کپسول زیاد می گردد. قطر دانه های پودر بسته به نوع مواد و شرکت سازنده حدود 75-10 میکرون می باشد. هرچه قطر ذرات ریزتر باشد پودر موثرتر است. پودر شیمیایی تحت فشار ازت یا CO2 در سطح قاعده حریق به صورت جارویی پاشیده شده و در صورتی که افراد آموزش کافی دیده باشد براحتی آتش را خاموش می نمایند.

معایب آب برای استفاده در آتش سوزی

پودر خشک

این پودر برای خاموش کردن حریق فلزات قابل اشتعال مثل سدیم، پتاسیم، منیزیم و مانند آن بکار می رود.

گازCO2

دی اکسید کربن گازی است غیر قابل احتراق، بی بو، غیر سمی و سنگین تر از هوا که دارای چگالی 5/1 بوده و هادی الکتریسیته نیست. مکانیسم عمل آن هنگام حریق به سه صورت است: اول خفه کردن آتش با تشکیل یک لایه سنگین مقاوم در مقابل عبور هوا، دوم رقیق کردن اکسیژن هوادر اطراف محوطه حریق و سوم سرد کردن آتش.

یکی از خصوصیات مهم گاز CO2 این است که باعث خسارت به مواد موجود در محیط حریق نمی شود لذا در مواردی که مواد با ارزش دچار حریق می شوند مناسب تر از آب است CO2 برای حریق های الکتریکی و الکترنیکی بسیار مناسب است زیرا بدلیل عدم هدایت برق و عدم وجود مواد باقیمانده باعث اتصال یا خرابی در حساس نمی گردد.

ترکیبات هالوژنه (هالن)

مواد هالوژنه از مشتقات 4CH یا C2H6 می باشند که بجای یک یا چند عنصر هالوژنه (شاملI،Br،Cl،F) جایگزین شده است. هالن در هنگام اطفاء بدون بجای گذاشتن اثرات تخریبی و باقیمانده بر روی مواد و دستگاه ها می تواند بطور بسیار موثری ایفای نقش نماید. مکانیسم اثر هالن تا حدودی مشابه CO2 بوده و چون سنگین تر از هوا هستند می توانند بسرعت روی حریق را پوشانده و مانع رسیدن اکسیژن گردند. بعلاوه پاشش این مواد بر روی حریق می تواند باعث رقیق شدن اکسیژن هوا در اطراف حریق شده و آن را مهار نماید. این مواد با نسبت افزایش حجم حدود برابر هنگام تغییر فاز از حالت مایع به بخار بیش از برابر افزایش حجم بیشتری نسبت به دی اکسید کربن دارند. به همین دلیل در وزن مساوی قدرت خاموش کنندگی آنها 3-2 برابرCO2 می باشد. هالن می تواند در هنگام مجاورت با آتش از سرعت واکنش های زنجیره ای بکاهد و بصورت موثر تری آتش را مهار نماید به همین دلیل در شرایط یکسان برای خاموش کردن آتش میزان مورد نیاز هالن کمتر از یک چهارم میزان CO2مورد نیاز برای اطفاء است.

خاموش کننده هالن برای محدوده های کوچک ولی مهم تجهیزات یا مواد قابل اشتعال مانند ماشین های الکترونیکی و الکتریکی، حریق های مواد جامد پر ارزش، سایتهای دیسپاچینگ، مراکز مخابراتی و مانند آن کاربرد دارد.

 

در انبار خود از تجهیزات آتش نشانی استفاده کنید

کپسول های آتش نشانی

اولین چیزی که در مورد اطفا حریق و ایمنی در برابر آتش سوزی به نظر می می آید کپسول های آتش نشانی است. هر فضای کاری نیاز به حداقل یک کپسول آتش نشانی دارد. تعداد و انواع مختلف خاموش کننده های مورد نیاز با توجه به اندازه محل شما و همچنین نوع خطرات آتش سوزی مربوط به دفتر، کارخانه یا انبار شما بستگی دارد، اما قطعا نیاز به یک یا چند مورد زیر خواهد بود:

کپسول های آتش نشانی

خاموش کننده دی اکسید کربن: برای تمام خطرات الکتریکی و جایی که مایعات قابل اشتعال و غیره در حال استفاده هستند به عنوان مواد حساس و ظریف بی ضرر و ایده آل است.

خاموش کننده فوم آتش نشانی: یک راه حل مناسب برای استفاده از چند ریسک. خمیر شیمیایی خیس مانند روغن های سوختنی را سرد و سوزاندن دوباره شعله های آتش را کاهش می دهد.

خاموش کننده آب: این نوع کپسول ها بصورت اسپری عمل کرده و مخصوص آتش سوزی های مواد چوبی و کاغذی است.

خاموش کننده پودر: می تواند بیشترین آتش سوزی را که شامل چوب، کاغذ، مایعات قابل اشتعال و الکتریکی می شود، رفع کند. پودر آتش نشانی نیز می تواند در آتش سوزی خودرو استفاده شود و می تواند در اتومبیل یا وسایل نقلیه تجاری نصب شود.

جعبه آتش نشانی یا فایرباکس چیست؟

یکی از پر کاربرد ترین تجهیزات آتش نشانی برای اطفا حریق های دستی، جعبه آتش نشانی است؛ که سالهاست در ساختمان های اداری و تجاری و اخیراً در ساختمان های مسکونی جهت سهولت در استفاده عموم و خاموش کردن حریق قبل از رسیدن آتش نشان ها مورد استفاده قرار می گیرند.

ابعاد استاندارد جعبه های آتش نشانی

جعبه های آتش نشانی در ابعاد استاندارد (ارتفاع 74، عرض 60، و عمق 15 یا 20 سانتی متر) تولید و یا به سفارش در ابعاد های (ارتفاع 148، عرض 60 و عمق 20 سانتی متر) از نوع جعبه آتش نشانی ایستاده و یا از نوع جعبه آتش نشانی افقی در ابعاد های (ارتفاع 74 یا 84، عرض 100 یا 90 و عمق 20 سانتی متر) مورد استفاده قرار می گیرند که در نوع جعبه های آتش نشانی سفارشی فضای مناسب جهت قرار گرفتن دو عدد کپسول آتش نشانی را دارا می باشند.

کپسول های آتش نشانی
استفاده از این تجهیزات بیشتر برای کنترل و حتی اطفا حریق های کوچک کاربرد دارد.

جعبه های آتش نشانی به دو صورت در ساختمان ها تجهیز می گردنند:
جعبه های آتش نشانی فایر هوزریل شامل شلنگ لاستیکی به قط ¾ اینچ با قرقره دوار، اتصالات ¾ اینچ، نازل شیردار سه حالته (جهت پاشش آب) و شلنگ رابط و شیر گازی مخصوص آب. (قابل نصب در طبقات فوقانی ساختمان به دلیل سهولت در اطفاء حریق)
جعبه های آتش نشانی فایرباکس در سایزهای 5/1 و 5/2 اینچ شامل شلنگ برزنتی نخ پرلون تولاستیکی و اتصالات آتش نشانی (کوپلینگ آتش نشانی، نازل سه حالته آتش نشانی، هیدرانت یا کوپلینگ رزوه دار) با سایز های مربوطه و همچنین شیرفلکه برنجی فشار قوی آتش نشانی (قابل نصب در پارکینگ ها و طبقات همکف)
کپسول های آتش نشانی انواع مختلفی دارند که بسته به نوع آتش کاربرد کپسول آتش نشانی متفاوت می شود.

کاربرد کپسول آتش نشانی:

  • به علت وجود آب در این خاموش کننده ها واحتمال برق گرفتگی نباید از آن برای آتش سوزی وسایل الکتریکی استفاده شود.
  • هرگز از آب برای اطفاء حریق مواد شیمیایی که با آب ترکیب می شوند کمک نگیرید.
  • پودر ها به طور کلی غیر سمی می باشند ولی بهتر است در محیط هایی که مقدار زیادی از این پودرها پاشیده می شود از دستگاه تنفسی استفاده گردد.

جهت آزمایش ماهانه کپسول های آتش نشانی مواد زیر را رعایت کنید:

  1. دستگاه باید از لحاظ زنگ زدن و صدمه دیدگی بدنه بازدید شود.
  2. لوله های پلاستیکی، بست و سر لوله ها کنترل شود.
  3. از سالم بودن (روان بودن) شیر مطمین شوید و ماهانه خاموش کننده ها را سر و ته کنید.

کپسول های آتش نشانی

سیستم های اعلام حریق آتش نشانی

آلارم آتش برای هر ساختمان در یک کسب و کار ضروری است و باید به کار گرفته شود. ما طیف گسترده ای از سیستم های اعلام حریق در اختیار داریم که هر دو باتری و یا برق کار می کنند. آلارم های بصری نیز برای انبارها و جهت کارخانجات بسیار مفید هستند زیرا هشدار دوگانه را با استفاده از فناوری نور قرمز LED و همچنین زنگ و زنگ قابل شنیدن برای جلب توجه همه کارکنان در محدوده آن موقعیت را ارایه می دهند.

علایم خروج آتش نشانی

علایم خروج آتش نشانی برای همه شرکت ها ضروری است تا کاربران را به خروج درست راهنمایی کنند.

روشنایی اضطراری

در طول آتش سوزی، برق رسانی موجب افزایش خطر است ولی جهت امداد، روشنایی برای کارکنان و مشتریان ضروری است تا از ایمن بیرون بیایند. چراغ اضطراری ارایه شده توسط و در حالت اضطراری جهت خروج و تخلیه محل تا 3 ساعت کار می کند.

پتو آتش

هیچ فضای آشپزخانه بدون یک پتو آتش نشانی کامل نیست تا شعله های آتش خاموش شود. پتوی نسوز آتش نشانی در طیف وسیعی از اندازه و در هر مورد سخت یا نرم، قابل دسترسی است.

اسناد ایمنی آتش نشانی و کابینۀ ذخیره سازی سند

ضروری است که تمام مدارک آتش سوزی را که یک افسر آتش نشانی نیاز دارد مانند مدارک ایمنی آتش نشانی شامل پرونده های مربوط به نگهداری تجهیزات آتش نشانی و برنامه های مرتبط با ساختمان، در یک مکان امن مانند کابینه ذخیره سازی ایمنی قفل ایمنی، حفظ کنید.

جعبه کمک های اولیه

داشتن یک کیت کمک های اول با تمام متعلقات آن بصورت دست نخورده ضروری است. در طول سال ها، کیت های مختلف و قطعات ممکن است مورد استفاده قرار گیرد، با این وجود، شما نه تنها مسیولیت تهیه یک کیت کمک های اولیه را بر عهده دارید، بلکه شما برای جایگزینی محصولات منقضی یا استفاده شده در کیت باید پاسخ گو باشید، بنابراین این فرصت را داشته باشید تا نگاه کنید و ببینید چه چیزی گم شده است تا مطمین شوید که کسب و کار شما آمادگی کمک های اولیه تا رسیدن امداد را دارد.

کپسول های آتش نشانی

آشنایی با رنگ بندی کپسول های آتش نشانی

کپسول قرمز (بر پایه آب)

برای خاموش کردن آتش هایی است که در برگیرنده مواد جامد و البته ارگانیک مثل چوب، پارچه، کاغذ، پلاستیک و زغال سنگ است.

کپسول قرمز (آب با افزودنی های دیگر)

از این کپسول می توانید برای خاموش کردن آتشی که دربرگیرنده مواد جامد و ارگانیک است استفاده کنید. فرق این کپسول با کپسول بر پایه آب این است که توانایی بهتری برای خاموش کردن آتش دارد و قدرتمندتر است. این کپسول ها در حجم ۳ و ۶ کیلویی هستند.
یادتان باشد که از این کپسول برای خاموش کردن چربی و روغن استفاده نکنید. پاشیدن محتویات این کپسول روی تجهیزات الکتریکی هم بسیار خطرناک است.

کپسول قرمز با پس زمینه سفید (پودر آب)

از این کپسول برای خاموش کردن مواد جامد و ارگانیک و مایعات و گاز های قابل اشتعال استفاده کنید. اگر دوره آتش نشانی دیده باشید با رعایت فاصله یک متری می توانید برای خاموش کردن بعضی از آتش های الکتریکی هم از این کپسول استفاده کنید.

کپسول آبی (بر پایه پودر)

از این کپسول می توان روی آتش هایی که بر اثر اشتعال مواد جامد ارگانیک، مایعاتی مثل گریس، چربی، روغن، رنگ و بنزین ایجاد شده اند استفاده کرد. همچنین می شود از این کپسول برای خاموش کردن آتش ناشی از گاز هم استفاده کرد.
از این کپسول هرگز برای خاموش کردن تراشه های خانگی و ماهیتابه آتش گرفته استفاده نکنید؛ چرا که خطر استنشاق این پودر وجود دارد.

کپسول آبی (بر پایه پودر خشک)

این پودر های خاص برای مبارزه و مقابله با آتش هایی طراحی شده اند که دربرگیرنده فلزات قابل اشتعال مثل لیتیم، منیزیم، سدیم یا آلومینیوم هستند. در این کپسول ها معمولا ۳ پودر خاص براساس گرافیت، مس یا سدیم کلرید وجود دارد.

کپسول کرمی

برای خاموش کردن مایعات و جامدات قابل اشتعال مثل چربی، روغن، رنگ و بنزین بسیار مناسب است، اما نه هر نوع چربی و روغنی؛ مثلا برای خاموش کردن چربی آتش گرفته در ظرف غذا مناسب که نیست، بلکه بسیار هم خطرناک است.

کپسول سیاه (کربن دی اکسید)

برای خاموش کردن تجهیزات الکتریکی عالی است. از این کپسول بیشتر برای خاموش کردن تجهیزات یا سرور های رایانه ای بزرگ استفاده می شود. توجه داشته باشید مواد این کپسول برای مکان های کوچک باید با احتیاط مصرف شود چرا که خطر خفگی افراد وجود دارد.

کپسول زرد روشن (مواد شیمیایی مرطوب)

این کپسول برای خاموش کردن مواد منفجره بسیار ایده آل است؛ همچنین برای خاموش کردن روغن هایی که از آن ها در آشپزی استفاده می شوند مناسب است؛ چربی هایی مثل روغن آفتابگردان، روغن زیتون و کره.
از این کپسول هرگز برای خاموش کردن مایعات قابل اشتعالی مثل بنزین استفاده نکنید.

پیشگیری از آتش سوزی از طریق آموزش کارکنان

پیشگیری از آتش سوزی از طریق آموزش کارکنان:

جهت جلوگیری از آتش سوزی موارد زیر را به کارکنان آموزش دهید:

  1. در هنگام وقوع آتش سوزی خونسردی خود را کاملا حفظ کنید.
  2. در هر آتش سوزی شیر اصلی گاز شهری یا سیلندر را فورا ببندید.
  3. در آتش سوزی های ناشی از نفت و دیگر مواد سوختنی مشابه و لوازم برقی از آب استفاده نکنید.
  4. در آتش سوزی های بزرگ حفظ جان افراد از اموال واجب تر است کودکان و سال خوردگان و افراد ضعیف را سریعا از محل دور کنید.
  5. اضطراب در آتش سوزی امری طبیعی است لکن سعی کنید ناراحتی و اضطراب خود را بروز ندهید.
  6. در حریق لوازم و سیستم های برق، اولین اقدام قطع برق می باشد به منظور خاموش کردن حریق از آب جهت اطفا استفاده نکنید.
  7. خاموش کننده ها به طور مناسب در جای خود نصب شده و آماده به کار باشد و باید در اطفاء حریق از خاموش کننده متناسب با نوع حریق استفاده شود.

آموزش آتش نشانی

محل قرار گرفتن خاموش کننده های آتش نشانی

  • ارتفاع حدود 1.5 متر از سطح زمین نصب گردد.
  • خاموش کننده های دی اکسید کربن عموما برای جاهایی که تابلوهای برق و کابل کشی برق بیرونی وجود داشته باشد.
  • محل قرار گرفتن خاموش کننده در انبارهای کوچک در کنار درب ورودی و برای انبار های بزرگ در کنار درب ورودی و وسط و انتهای انبار.
  • توصیه ها و هشدارهای ایمنی

    توصیه ها و هشدارهای ایمنی در خصوص انبارها

    1. ضرورت دارد انبارها از نظر کالا و محتویات و غیره درجه بندی، طبقه بندی و گروه بندی گردد.
    2. ضروری است اصول ایمنی در انبارها اجرا گردد.
    3. نکات ایمنی عمومی انبارها در پیشگیری از آتش سوزی کاری مهم می باشد.
    4. انبارها می بایست مجهز به وسایل اطفایی و سیستم های اعلام اتوماتیک و دستی باشد.
    5. تابلوها و علایم هشدار دهنده ایمنی در انبارها نصب شود و نصب تلفن آتش نشانی 125 و ارگانهای امدادی ضروری است.
    6. سیستم سیم کشی برق انبارها باید توکار و از داخل لوله های مخصوص انجام گیرد و اتصالات و کلیه کلیدها و پریزها و روشنایی ها از نوع ضد جرقه و ضد انفجار انتخاب گردد.
    7. استفاده از دستگاه های حرارتی شعله عریان در داخل انبار ها ممنوع است.
    8. کلیه کارکنان انبارها باید آموزش آتش نشانی و ایمنی و طرز کار با وسایل اطفایی را فرا گیرند.
    9. کالا و محتویات و بسته بندی اجناس باید روی پالت های فلزی با در نظر گرفتن اصول ایمنی انبارها چیده شود.
    10. استفاده کالا در انبارها به هر شکل انبار چینی نباید بیش از 5/4 متر باشد و بطور کلی فاصله بین سقف انبار و مرتفع ترین نقطه کالاهای چیده شده نباید کمتر از یک متر باشد.
    11. تابلو استعمال دخانیات در محوطه داخل و خارج انبارها مطلقاً ممنوع نصب و اجرای آن الزامی است.
    12. ضایعات قابل اشتعال در انبارها باید در ظروف در بسته فلزی ریخته شود.
    13. ایجاد آبدارخانه و آسایشگاه به هر شکل داخل انبارها ممنوع است.
    14. فضای انبارها باید مستمراً غبار رویی گردد و ضایعات مرتباً جمع آوری و از محل، تخلیه شوند.
    15. جهت جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید، شیشه های پنجره ها و نورگیرهای انبارها باید از نوع مات انتخاب شود و یا رنگ آمیزی شوند.
    16. نورگیرهای انبار باید از داخل با تور سیمی مقاوم و در خارج با حفاظ فلزی حفاظ بندی گردد.
    17. در انبار باید متناسب با حجم محیط، دستگاه های هواکشی از نوع ضد جرقه و انفجار نصب گردد. محل نصب هواکش ها تابع خواص مواد و گازهای حاصله و غیره می باشد.
    18. انبارها باید طبقه بندی شده و در هر قسمت با کشیدن دیوار جدا کننده از دیگر کالاها مجزا شود و برای یک نوع کالا اختصاص داده شود. حداقل 2 الی 4 ساعت مقاومت در برابر آتش سوزی داشته باشد.
    19. کلیه تجهیزات و سیستم های آتش نشانی و اصول انبارداری با نظر کارشناس آتش نشانی تأمین گردد.
    20. ساختمان انبارهای نگهداری مایعات قابل اشتعال باید در محل های ایمنی و هرچه دورتر از سایر تأسیسات و اماکن و مواد قابل احتراق احداث گردد.
    21. اسکلت اصلی ساختمان انبار فرآورده های نفتی می بایست به برق گیر و صاعقه شکن و شبکه مربوطه جهت تخلیه الکتریسیته ساکن مجهز شود.
    22. مناسب ترین و اصولی ترین روش نگهداری فرآورده های نفتی استفاده از مخازن و تانکرهای ثابت می باشد که این مخازن به شکل استوانه دو سر محدب و از جنس فولاد ساخته می شود و به صورت افقی مستقر می گردد و به سه طریق انجام می گیرد. مدفون در زمین، نیمه مدفون و آزاد.
    23. علایم و تابلوهای خطرات به صورت شبرنگ در محوطه انبار در معرض دید نصب و مورد بهره برداری قرار گیرد.
    24. کپسول های استفاده شده بلافاصله برای شارژ مجدد به محل های مجاز ارسال گردد.
    25. شارژ مجدد کپسول ها در صورت عدم استفاده پس از یکسال.
    26. درصورت وجود گرد و غبار در محیط و یا نیاز به نصب در فضای باز، کپسول ها درون جعبه مناسب قرار گیرند.
    27. کروکی و لیست مواد موجود در هر انبار و کلیه وسایل و سیستم های آتش نشانی و تعداد پرسنل و اطلاعات دیگر توسط کارشناس آتش نشانی و ایستگاه مربوطه بانک اطلاعات آتش نشانی قرار گیرد.